News and Events

ა(ა)იპ ჯანდაცვის ინოვაციებისა და იმპლემენტაციის კვლევითი პლათფორმის მიერ სსპი შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მხარდაჭერით განხორციელებული პროექტი FR-23-22382:

“ახალი ბიოლოგიური მარკერების კვლევის ეროვნული პლათფორმა გულის უკმარისობის პროგნოზის ოპტიმიზაციისათვის “

გულის უკმარისობის ახალი ბიოლოგიური მარკერების კვლევის მეთოდების სამეცნიერო მიმოხილვა

მონაწილეობა: ა(ა)იპ ჯანდაცვის ინოვაციებისა და იმპლემენტაციის კვლევითი პლატფორმა;

დანიშნულება: პროექტის შედეგის უზრუნველყოფა.

       გულის უკმარისობა (გუ) წარმოადგენს გულსისხლძარღვთა სისტემის მზარდი გავრცელების მქონე დაავადებას, რომელიც ხასიათდება მაღალი სიკვდილიანობის მაჩვენებლებით. გუ დაკავშირებულია სხვადასხვა გართულებებთან, მათ შორის ჰოსპიტალიზაციასთან, დაავადების პროგრესირებისას ლეტალურ არითმიებთან და სიკვდილთან. ის ასევე შეიძლება წარმოიშვას გულსისხლძარღვთა დაავადებების, მათ შორის მიოკარდიუმის ინფარქტის, გულის სარქვლოვანი დაავადებებისა და სხვადასხვა კარდიომიოპათიების ტერმინალურ ეტაპზე.

       გუ-ით დაავადებულ პაციენტებში ხშირად აღინიშნება დეკომპენსაცია და თანმდევი დაავადებები, როგორიცაა, მაგალითად, ქრონიკული თირკმლის უკმარისობა. ამ დაავადების ეპიდემიოლოგია განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 1997 წელს იგი ახალი ეპიდემიის სახელით მოიხსენიეს.

     გულის უკმარისობის გავრცელება დამოკიდებულია დემოგრაფიულ ფაქტორებზე, როგორიცაა ასაკი, თანმხლები დაავადებები, სქესი და ეთნიკური წარმომავლობა. 45 წლის ასაკის შემდეგ გუ-ს ინციდენტობა შეადგენს 6 შემთხვევას ყოველ 1000 ადამიანზე წელიწადში, ხოლო 65 წლის ზემოთ ეს მაჩვენებელი იზრდება და აღწევს 21 შემთხვევას 1000 ადამიანზე. 2016 წლის მონაცემებით, აღნიშნული მაჩვენებელი კიდევ უფრო გაზრდილია და შეადგენს 26.5 შემთხვევას ყოველ 1000 მოსახლეზე.

     გულის ქრონიკული უკმარისობა (გქუ) არ არის ცალკეული დაავადება, არამედ წარმოადგენს კომპლექსურ პროცესს, რომელიც მოიცავს სტრუქტურულ, ფუნქციურ და ბიოქიმიურ დარღვევებს. ეს პროცესები ართულებს როგორც დიაგნოსტიკას, ისე მის მართვას. თანამედროვე სამეცნიერო კვლევები მიმართულია გქუ-ს დიაგნოსტიკის ახალი და პერსპექტიული მარკერების აღმოჩენისკენ.

      ამჟამად არსებული დიაგნოსტიკური მეთოდები, როგორიცაა დოპლერ-ექოკარდიოგრაფია, რენტგენოგრაფია, მიოკარდის ემისიური ტომოგრაფია და სპირომეტრია, ყოველთვის არ არის საკმარისად ინფორმაციული. განსაკუთრებით რთულია დიაგნოსტიკა იმ პაციენტებში, რომელთაც აქვთ მარცხენა პარკუჭის შენარჩუნებული განდევნის ფრაქცია ან ასიმპტომურად მიმდინარე სისტოლური დისფუნქცია.

      გქუ-ს კლინიკური გამოვლინებები ხშირად არ არის სპეციფიკური, ხოლო ექოკარდიოგრაფიული კვლევა ყოველთვის ვერ აფიქსირებს დაავადების პროგრესირებისთვის მნიშვნელოვან ცვლილებებს.

ალტერნატიულ დიაგნოსტიკურ მეთოდად განიხილება ბიომარკერების კვლევა. გქუ-ს შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნატრიურეზული პეპტიდები და ხსნადი ST2 რეცეპტორი, რომლებიც შეიძლება გახდეს დაავადების პროგნოზისა და მართვის გაუმჯობესების ეფექტური საშუალება.

      ბოლო წლებში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ბიომარკერების კვლევას გულის უკმარისობის (გუ) დიაგნოსტიკისა და პროგნოზის გაუმჯობესების მიზნით. სხვადასხვა ბიომარკერები, როგორიცაა MPO (მიელოპეროქსიდაზა), ST2 (Suppressor of Tumorigenicity 2), BNP (Brain Natriuretic Peptide), კოპეპტინი და გალექტინი-3, მნიშვნელოვანი ფაქტორებია გქუ-ს შეფასებისთვის.

      ამ მიმოხილვაში განხილულია აღნიშნული ბიომარკერების როლი გქუ-ს დი აგნოსტიკასა და პროგნოზირებაში. მსოფლიო მასშტაბით მილიონობით ადამიანს უდგენენ ამ დაავადებას, რაც დაკავშირებულია ამ პაციენტთა ჯგუფში სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებელთან. ბიომარკერების კვლევა ხელს უწყობს არა მხოლოდ გქუ-ს ადრეულ დიაგნოსტიკას, არამედ დაავადების მიმდინარეობისა და შესაძლო შედეგების უკეთ პროგნოზირებას.

მიელოპეროქსიდაზა (MPO) და მისი როლი გულის ქრონიკული უკმარისობის განვითარებაში

      მიელოპეროქსიდაზა (MPO) წარმოადგენს მნიშვნელოვან ბიომარკერს, რომელიც გულის ქრონიკული უკმარისობის განვითარებასა და პროგნოზთან არის დაკავშირებული. იგი ასრულებს მნიშვნელოვან როლს გულსისხლძარღვთა დაავადებების მექანიზმებში, რადგან მონაწილეობს ანთებითი პროცესებისა და ჟანგვითი სტრესის ინიციაციაში, რაც გავლენას ახდენს გულისა და სისხლძარღვთა სისტემის ფუნქციონირებაზე. MPO-ის დონის მატება ხშირად ასოცირდება გულის უკმარისობის უფრო მძიმე ფორმებთან. კვლევები ადასტურებენ მის მნიშვნელოვან როლს კარდიოვასკულური რისკის შეფასებაში.

      გარდა ამისა, MPO ხელს უწყობს სხვადასხვა ქრონიკული ანთებითი დაავადების განვითარებას, მათ შორის რევმატოიდული ართრიტის, თირკმელების ქრონიკული დაავადების და მეტაბოლური სინდრომის მიმდინარეობას.

     მიელოპეროქსიდაზა გამომუშავდება ნეიტროფილების, მონოციტებისა და ენდოთელური უჯრედების მიერ, ანთებითი პროცესებისა და ჟანგვითი სტრესის შედეგად. იგი წარმოადგენს ჰემის შემცველ ცილას და პროანთებით ფერმენტს, რომელიც ძირითადად ნეიტროფილებში გამოიხატება მიელოიდური უჯრედების დიფერენცირების პროცესში ძვლის ტვინში. ნეიტროფილების მშრალი მასის დაახლოებით 5% სწორედ MPO-ს მიეკუთვნება.

თავდაპირველად, MPO როგორც ფერმენტულად აქტიური კომპონენტი, ადამიანის ათეროსკლეროზულ ფოლაქში აღმოაჩინეს. მისი აქტიური ფორმა ხელს უწყობს რეაქტიული ჟანგბადის სახეობების (ROS) წარმოქმნას და ბიოლოგიური მასალის ოქსიდაციას. MPO-სა და მისი რეაქტიული ოქსიდანტების მოქმედება ხელს უწყობს ქსოვილების დაზიანებას, რაც ასოცირდება მის ანთებით და ანტიპათოგენურ ფუნქციებთან

       მიელოპეროქსიდაზა (MPO) თავისი პეროქსიდაციული და ქლორინული აქტივობის გამო ხელს უწყობს ჟანგბადის რეაქტიული ნაწარმებისა და თავისუფალი რადიკალების წარმოქმნას. ეს ფერმენტი ერთადერთია პეროქსიდაზათა შორის, რომელსაც შეუძლია ქლორიდის იონების ოქსიდაცია ჰიპოქლორიტის მჟავად (HOCl) წყალბადის ზეჟანგის (H₂O₂) გამოყენებით. ზოგიერთი პათოლოგიური მდგომარეობის დროს HOCl-ის ჭარბი გამოყოფა იწვევს პროტეინებისა და დნმ-ის ოქსიდაციურ დაზიანებას, რაც შესაძლოა სხვადასხვა დაავადების განვითარებას შეუწყოს ხელი.

       გულის უკმარისობა მსოფლიოში ერთ-ერთ წამყვან პრობლემად რჩება როგორც ავადობის, ისე სიკვდილიანობის კუთხით. 65 წელზე მეტი ასაკის პაციენტებში იგი ყველაზე გავრცელებული ჰოსპიტალიზაციის მიზეზია, რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელოვან კლინიკურ გავლენას.

         მსოფლიო მასშტაბით მრავალი კვლევა მიმდინარეობს იმის გასარკვევად, თუ როგორ შეიძლება გულის უკმარისობის (გუ) სიმძიმისა და პროგრესირების მარკერების გამოყენება, რაც პაციენტთა მართვისა და მკურნალობის ეფექტურობის გაუმჯობესებას შეუწყობს ხელს.

         ბოლო წლებში გულის უკმარისობის ბიომარკერების როლი კლინიკურ კვლევებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მიელოპეროქსიდაზა (MPO) განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ფაქტორია ათეროსკლეროზის განვითარებაში. ის აღმოჩენილია ყველა იმ არეში, სადაც ათეროსკლეროზული დაზიანებები არსებობს და თავის მხრივ, ხელს უწყობს დაავადების პროგრესირებას, პირველ რიგში, დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების (LDL) დაჟანგვის გზით.

          MPO-ს ასევე აქვს პროგნოზული მნიშვნელობა გულმკერდის ტკივილის მქონე პაციენტებში. რამდენიმე კვლევამ აჩვენა მისი პირდაპირი კავშირი ენდოთელიუმის დისფუნქციასთან, რაც აიხსნება მის ზემოქმედებით აზოტის მონოქსიდზე (NO). MPO-ს როლი მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის შემთხვევაშიც დადასტურებულია, რაც კიდევ უფრო ამყარებს მის მნიშვნელობას გულის დაავადებების დიაგნოსტიკასა და პროგნოზირებაში.

BNP და გულის ქრონიკული უკმარისობა

გულის ქრონიკული უკმარისობის (გქუ) სიმძიმის კლინიკური შეფასება ყოველთვის არ შეესაბამება მარცხენა პარკუჭის განდევნის ფრაქციის მაჩვენებელსა და პროგნოზული მარკერების დონეს, როგორიცაა გალექტინ-3, ფიბრობლასტების ზრდის ფაქტორი-15 და ტვინის ნატრიურეზული პეპტიდის (NT-pro) N-ტერმინალური ფრაგმენტი (NT-proBNP).

ნატრიურეზული პეპტიდების სისტემა პოლიპეპტიდური ჰორმონების ერთობლიობაა, რომლებიც გამომუშავდება მიოკარდიუმის უჯრედების მიერ. გულის ენდოკრინული ფუნქცია 1964 წლიდან არის აღიარებული, თუმცა ნატრიურეზული პეპტიდების დეტალური დახასიათება ბევრად მოგვიანებით მოხდა. ამ მოლეკულებს გააჩნიათ მრავალმხრივი ბიოლოგიური მოქმედება, რის გამოც მათი კვლევა კვლავ აქტიურად მიმდინარეობს, განსაკუთრებით მათი კლინიკური, პროგნოზული და დიაგნოსტიკური მნიშვნელობის თვალსაზრისით.

ნატრიურეზული პეპტიდების (NPs) შორის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს წინაგულოვანი ნატრიურეზული პეპტიდი (ANP) და B ტიპის ნატრიურეზული პეპტიდი (BNP). ANP ძირითადად სინთეზირდება წინაგულოვანი კარდიომიოციტების მიერ, ხოლო BNP გამომუშავდება ძირითადად პარკუჭების კარდიომიოციტებში, ასევე სხვა ექსტრაკარდიალურ ქსოვილებში, მათ შორის ტვინში (სადაც პირველად იქნა აღმოჩენილი, რის გამოც მას BNP ეწოდა), გონადებში და თირკმლებში.

ორივე პეპტიდი გამოიყოფა გულის კედლის სტრესზე რეაგირების შედეგად, რაც ვოლუმური გადატვირთვისას და გულის შევსებისას წნევის მატებას იწვევს. ANP-ის წინამორბედი ფორმაა ProANP, რომელიც ძირითადად ინახება წინაგულების კარდიომიოციტების სეკრეტორულ გრანულებში. სისხლის მიმოქცევაში მოხვედრის შემდეგ ProANP იყოფა სპეციალური პროტეაზების მეშვეობით, რის შედეგადაც წარმოიქმნება NT-proANP და აქტიური ANP, რომელიც შედგება 28 ამინომჟავისგან.

BNP, თავის მხრივ, ძირითადად გამოიყოფა პარკუჭების მიოკარდიული უჯრედებიდან პრეკურსორული ფორმით – proBNP, რაც გულის კედლის დაძაბულობისა და მიოკარდიუმის გადატვირთვის მაჩვენებელია.

ნატრიურეზული პეპტიდები და მათი კლინიკური მნიშვნელობა

ნატრიურეზული პეპტიდები პოლიპეპტიდური ჰორმონებია, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ჰომეოსტაზში. ისინი სინთეზირდებიან კარდიომიოციტების მიერ და არეგულირებენ სისხლის მოცირკულირე მოცულობასა და ნატრიუმის ბალანსს ორგანიზმში.

    კლინიკური პრაქტიკის თვალსაზრისით, ტვინის ნატრიურეზული პეპტიდის (BNP) და მისი ნატრიურეზული პრო-ჰორმონის (NT-proBNP) დონეების განსაზღვრა საერთაშორისო სახელმძღვანელოებით არის რეკომენდებული, რადგან მათი სარგებლიანობის შესახებ საკმარისი მტკიცებულებები არსებობს.

     2023 წელს ევროპის კარდიოლოგიის საზოგადოების მიერ შემუშავებული კონსესუსი განსაზღვრავს ამ ბიომარკერების ზღვრულ მაჩვენებლებს დიაგნოსტიკის პროცესში. გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში BNP და NT-proBNP-ის მომატება ასოცირდება გულ-სისხლძარღვთა გართულებებისა და სიკვდილიანობის გაზრდილ რისკთან, როგორც მოკლევადიან, ასევე გრძელვადიან პერიოდში. შესაბამისად, გაიდლაინები რეკომენდაციას უწევენ ბიომარკერების რეგულარულ შეფასებას რისკის სტრატიფიკაციისთვის, რათა მოხდეს დაავადების ოპტიმალური მონიტორინგი და მართვა.

   მიუხედავად ამისა, არსებობს პაციენტთა გარკვეული კატეგორია, რომელთათვისაც ნატრიურეზული პეპტიდების დონეების განსაზღვრა ნაკლებად რეკომენდებულია. მაგალითად, მათთვის, ვისაც უკვე აქვს შორსწასული გულის უკმარისობა და უარყოფითი პროგნოზი, ან იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც მუდმივად მაღალი აქვთ აღნიშნული ბიომარკერების დონე. გადამწყვეტია მათი გამოყენების სწორად განსაზღვრა სტაციონარულ და ამბულატორიულ პირობებში.

     კვლევები აჩვენებს, რომ BNP ან NT-proBNP-ის შემცირება გულის უკმარისობის სამედიცინო მართვის შედეგად (განსაკუთრებით, მკურნალობის რეკომენდაციების დაცვით) ასოცირდება უფრო კეთილსაიმედო პროგნოზთან. მათი შესაძლო პროგნოზული მნიშვნელობის გამო იზრდება ინტერესი ამ ბიომარკერების გამოყენების მიმართ გულის ქრონიკული უკმარისობის თერაპიული მართვის პროცესში. რამდენიმე კლინიკური კვლევა იკვლევდა BNP და NT-proBNP-ის პოტენციურ გამოყენებას მედიკამენტოზური მკურნალობის სახელმძღვანელოდ, განსაკუთრებით შემცირებული ეჯექციის ფრაქციის მქონე გულის უკმარისობის (HFrEF) დროს, თუმცა შედეგები ჯერჯერობით ურთიერთგამომრიცხავია.

მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებს ნატრიურეზული პეპტიდების მნიშვნელობას პროგნოზირების თვალსაზრისით, ჯერ კიდევ გაურკვეველია, უნდა დაეფუძნოს თუ არა მკურნალობა ამ ბიომარკერებს და რა უპირატესობა შეიძლება ჰქონდეს ასეთ მიდგომას იმ სტრატეგიებთან შედარებით, რომლებიც ძირითადად გაიდლაინებზეა დაფუძნებული. სწორედ ამიტომ, BNP და NT-proBNP-ის რეგულარული მონიტორინგი თერაპიული მართვის პროცესში ჯერ კიდევ არ არის სრულად რეკომენდებული. ეს საკითხი მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ყოველდღიურ კლინიკურ პრაქტიკაზე, რის გამოც საჭიროა დამატებითი მტკიცებულებების შეგროვება, რათა საბოლოოდ განისაზღვროს, როგორ უნდა შეიცვალოს მკურნალობა ნატრიურეზული პეპტიდების დონეების ცვლილებების მიხედვით.

     ამრიგად, ნატრიურეზული პეპტიდების განსაზღვრა შესაძლოა გამოყენებული იქნას როგორც დიაგნოსტიკური და პროგნოზული მიზნებისთვის, ასევე შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს პროფილაქტიკისთვის. მათი რეგულარული მონიტორინგი საშუალებას იძლევა, პაციენტები დროულად გადაიგზავნონ დამატებითი კვლევებისთვის და მოხდეს გულ-სისხლძარღვთა მკურნალობის ოპტიმიზაცია. საბოლოო ჯამში, ეს ხელს უწყობს გულის უკმარისობის პრევენციას და მისი პროგრესირების შენელებას.

ST2 და გულის ქრონიკული უკმარისობა

ST2 რეცეპტორი, რომელიც მიეკუთვნება ინტერლეიკინ-1 რეცეპტორების ჯგუფს, წარმოადგენს ცილოვან მარკერს, რომლის ხსნადი ფორმა პირველად აღწერილი იყო 1989 წელს, როგორც ანთებითი პროცესების საპასუხო კომპონენტი. 2001 წელს ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა მისი კავშირი მიოციტების მექანიკურ გადაძაბვასთან, რაც კარდიოლოგიურ საზოგადოებაში ამ მარკერისადმი ინტერესის ზრდას გამოიწვია.

ST2 წარმოდგენილია ორ ძირითად ფორმად: ტრანსმემბრანული (ST2L) და ხსნადი (sST2).

•  ST2L ფორმა უკავშირდება ინტერლეიკინ-33-ს (IL-33) და ამ კომპლექსს აქვს დამცავი ფუნქცია – ხელს უწყობს კარდიომიოციტების დაცვას, ამცირებს მიოკარდის ჰიპერტროფიას, ფიბროზსა და უჯრედთა სიკვდილს.
• sST2 ფორმა, თავის მხრივ, აფერხებს IL-33/ST2L კომპლექსის მოქმედებას, რაც იწვევს გულის კუნთის სტრუქტურული ცვლილებების გაღრმავებას, მათ შორის ფიბროზის განვითარებას, პარკუჭების გადიდებასა და მიოკარდის კუმშვადობის შემცირებას. მისი მაღალი კონცენტრაცია ასოცირდება გულის უკმარისობის უფრო მძიმე ფორმებთან და უარყოფით პროგნოზთან.

ხსნადი ST2 და გულის ქრონიკული უკმარისობა

       ST2-ის მიმართ მზარდი ინტერესი განპირობებულია იმით, რომ აუცილებელია უკეთესი პროგნოზული მარკერების გამოვლენა გულსისხლძარღვთა დაავადებების, მათ შორის, გულის ქრონიკული უკმარისობის (გქუ) მართვის პროცესში. კვლევები მიუთითებენ, რომ sST2-ის დონის მონიტორინგი შეიძლება სასარგებლო იყოს გქუ-ს ხანგრძლივი დაკვირვებისა და რისკის შეფასებისთვის. მიუხედავად მისი მაღალი დიაგნოსტიკური ღირებულებისა, უნდა გავითვალისწინოთ, რომ sST2-ის კონცენტრაციის მატება აღინიშნება არა მხოლოდ გულის დაავადებების, არამედ სხვადასხვა ანთებითი და აუტოიმუნური პათოლოგიების დროს.

       ერთ-ერთი ბოლო კვლევა ST2-ის როლს გულსისხლძარღვთა დაავადებებში განიხილავს არა მხოლოდ როგორც პროგნოზულ მარკერს, არამედ როგორც პროცესის პათოფიზიოლოგიურ მედიატორს. ადრეული დაკვირვებები აჩვენებდა, რომ ST2-ის კონცენტრაცია იზრდება მიოკარდიუმის ინფარქტის პირველ საათებში, ხოლო შემდგომმა კვლევებმა დაადასტურა მისი კავშირი გულის ქრონიკული უკმარისობის პროგნოზთან. ბოლო ათწლეულებში ჩატარებულმა სხვადასხვა კვლევებმა დააფიქსირეს ST2-ის დონის მატებასა და სიკვდილიანობის გაზრდილ რისკს შორის მჭიდრო კავშირი.

      ST2-ის გაზომვის მეთოდები მნიშვნელოვნად განვითარდა: თავდაპირველად იგი სხვადასხვა იმუნოანალიზის მეთოდებით განისაზღვრებოდა, თუმცა თანამედროვე ლაბორატორიულ პრაქტიკაში გამოიყენება მაღალი სიზუსტის მქონე ავტომატური ტესტები. 2013 წელს აშშ-ის კლინიკურმა გაიდლაინებმა გულის უკმარისობის მართვასთან დაკავშირებით ST2-ის შეფასებას მიოკარდიუმის ფიბროზის რისკის განსაზღვრის მიზნით რეკომენდაცია მისცეს, თუმცა მისი ფართოდ გამოყენება ევროპაში კვლავ შეზღუდული რჩება.

     კვლევები ასევე მიუთითებენ, რომ sST2-ის დონე მერყეობს დღე-ღამის განმავლობაში – იგი დილით შედარებით დაბალია, ხოლო შუადღისა და საღამოს საათებში მატულობს. ამან შეიძლება გავლენა მოახდინოს შედეგების სიზუსტეზე და საჭირო გახადოს განმეორებითი გაზომვები დღის ერთსა და იმავე მონაკვეთში.

   გარდა ამისა, არსებობს მტკიცებულება, რომ sST2-ის კონცენტრაციის მატება ასოცირდება არა მხოლოდ გულის უკმარისობის გაუარესებასთან, არამედ მიოკარდიუმის სტრუქტურული ცვლილებების პროგრესირებასთან, განსაკუთრებით მწვავე ინფარქტის შემდეგ. მისი დონის ზრდა კორელაციაშია უეცარი სიკვდილის გაზრდილ რისკთან, ხოლო სხვა ბიომარკერებთან (როგორიცაა ნატრიურეზული პეპტიდები და ტროპონინები) ერთად, იგი დამატებით პროგნოზულ ინფორმაციას იძლევა.

   ST2-ის როლი არ უნდა განიხილებოდეს მხოლოდ, როგორც რისკის მაჩვენებელი ბიომარკერი. კვლევები მიუთითებენ, რომ იგი, შესაძლოა, უშუალოდ მონაწილეობდეს გულის პათოფიზიოლოგიურ პროცესებში, მათ შორის, მიოკარდიუმის არასასურველ რემოდელირებაში, განსაკუთრებით ინფარქტის შემდეგ. ST2-ის მაღალი დონე ასოცირდება არა მხოლოდ გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში რისკის მატებასთან, არამედ სხვა გულსისხლძარღვთა დაავადებების შემთხვევაშიც, რაც კიდევ უფრო ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას კლინიკურ პრაქტიკაში.

ამჟამად, კვლევები აქტიურად მიმდინარეობს ბიომარკერების კლინიკური აპლიკაციების გაფართოებისთვის: ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, მიმდინარეობს სამუშაოები, რათა ბიომარკერების ტესტები უფრო ხელმისაწვდომი, იაფი გახდეს და კლინიცისტებს დაეხმაროს გქუ-ს დიაგნოსტიკას, რისკების შეფასებასა, მკურნალობის მართვასა და დაავადების პროგნოზირებაში.

ბიბლიოგრაია

[1] Hong-Mi Choi, Myung-Soo Park, and Jong-Chan Youn. Update on heart failure management and future directions Korean J Intern Med. 2019 July; 34(4): 944

[1] Yukiteru Nakayama, Katsuhito Fujiu, Tsukasa Oshima at. Heart failure promotes multimorbidity through innate immune memory. Science Immunology Vol. 9, No. 95

[1] Braunwald E. Shattuck lecture–cardiovascular medicine at the turn of the millennium: triumphs, concerns, and opportunities. N Engl J Med. 1997; 337: 1360–1369

[1] Huffman, MD ∙ Berry, JD ∙ Ning, H … Lifetime risk for heart failure among White and Black Americans: cardiovascular lifetime risk pooling project J Am Coll Cardiol. 2013; 61:1510-1517

[1] Khera, R ∙ Kondamudi, N ∙ Zhong, L. Temporal trends in heart failure incidence among Medicare beneficiaries across risk factor strata, 2011 to 2016 JAMA Netw Open. 2020; 3, e2022190

[1] Yan T, Zhu S, Yin X, et al. Burden, trends, and inequalities of heart failure globally, 1990 to 2019: a secondary analysis based on the Global Burden of Disease 2019 study. J Am Heart Assoc 2023;12: e027852

[1] Amy Groenewegen, Frans H Rutten, at al. Epidemiology of heart failure. Eur J Heart Fail. 2020 Jun 1;22(8):1342–1356

[1] Ezekowitz JA, Kaul P, Bakal JA, Quan H, McAlister FA. Trends in heart failure care: has the incident diagnosis of heart failure shifted from the hospital to the emergency department and outpatient clinics? Eur J Heart Fail 2011; 13:142–147

[1] Braunwald E, Harrison DC, Chidsey CA. The heart as an endocrine organ. Am J Med 1964;36: 1–4

[1] Sudoh T, Kangawa K, Minamino N, Matsuo H. A new natriuretic peptide in porcine brain. Nature 1988; 332:78–81

[1] Moza A Alzaabi, Amin Abdelsalam, Majid Alhammadi, Hasan Bani Hani, Ali Almheiri, Nadya Al Matrooshi, Khaled Al Zaman, Evaluating Biomarkers as Tools for Early Detection and Prognosis of Heart Failure: A Comprehensive Review, Cardiac Failure Review 2024; 10: e06

[1] Castiglione V, Aimo A, Vergaro G, et al. Biomarkers for the diagnosis and management of heart failure. Heart Fail Rev 2022; 27:625–43

[1] Sudoh T, Kangawa K, Minamino N, Matsuo H. A new natriuretic peptide in porcine brain. Nature 1988; 332: 78–81

[1] Castiglione V, Aimo A, Vergaro G, et al. Biomarkers for the diagnosis and management of heart failure. Heart Fail Rev 2022; 27: 625–43

[1] Amirfakhryan, Hamideh; New, Karl James. The role of myeloperoxidase as a biomarker in atherosclerotic cardiovascular disease. Cardiology Plus 9(3):p 195-209, July-September 2024

[1] Scott E. Janus, Jamal Hajjari, Tarek Chami at all. Myeloperoxidase is Independently Associated with Incident Heart Failure in Patients with Coronary Artery Disease and Kidney Disease. Current Problems in Cardiology. Volume 47, Issue 11, November 2022, 101080

[1] Arnhold J. The dual role of myeloperoxidase in immune response. Int J Mol Sci 2020;21(21): 8057

[1] Van der Veen BS, de Winther MP, Heeringa P. Myeloperoxidase: molecular mechanisms of action and their relevance to human health and disease. Antioxid Redox Signal 2009;11(11):2899–2937

[1] Zhang R, Shen Z, Nauseef WM, et al. Defects in leukocyte-mediated initiation of lipid peroxidation in plasma as studied in myeloperoxidase-deficient subjects: systematic identification of multiple endogenous diffusible substrates for myeloperoxidase in plasma. Blood 2002; 99 (5): 1802–1810

[1]   Ramachandra CJA, Ja KPMM, Chua J, Cong S, Shim W, Hausenloy DJ. Myeloperoxidase As a Multifaceted Target for Cardiovascular Protection. Antioxid Redox Signal. 2020 May 20; 32(15):1135-1149

[1] K. Agner, Verdoperoxidase In Advances in Enzymology and Related Areas of Molecular Biology (1943), pp. 137 148

[1] A.C. Maehly MYELOPEROXIDASE. Methods in Enzymology, 2 (1955), pp. 794-801

[1] Stankovic S, Majkic-Singh N. " Myeloperoxidase: new roles for an old molecule. & quot; J Med Biochem, 30: 230–236, 2011

[1] Lacy P. " Mechanism of degranulation in neutrophils. & quot; Allergy Asthma Clin. Immunol. 2006, 2, 98–108

[1] Detoxicating effect of verdoperoxidase on toxins Nature, 159 (4034) (1947), p. 271

[1] S.J. Klebanoff Myeloperoxidase: contribution to the microbicidal activity of intact leukocytes Science, 169 (3950) (1970), pp. 1095-1097

[1] Segal A.W. "How neutrophils kill microbes." Annu. Rev. Immunol. 2005, 23, 197– 223

[1] Panasenko O.M, Gorudko I.V, Sokolov A.V. " Hypochlorous acid as a precursor of free radicals in living systems. & quot; Biochemistry. 2013, 78, 1466–1489

[1] Leah Rethy, Megan McCabe, Lindsay R. Pool at al. Contemporary Rates of Hospitalization for Heart Failure in Young and Middle-Aged Adults in a Diverse US State. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes. 2020. Volume 13, Number.

[1] McMurray JJ, Pfeffer MA. " The year in heart failure. & quot; J Am Coll Cardiol, 2004; 44:2398–405

[1] Garty M, Shotan A, Gottlieb S, et al. " The management, early and one year outcome in hospitalized patients with heart failure: a national Heart Failure Survey in Israel – HFSIS 2003. & quot; IMAJ, 2007; 9: 227–33

[1] Frangie C, Daher J. Role of myeloperoxidase in inflammation and atherosclerosis (Review). Biomed Rep. 2022 Jun;16(6):53

[1] Frangie C, Daher J. Role of myeloperoxidase in inflammation and atherosclerosis (Review). Biomed Rep. 2022 Jun;16(6):53

[1] Brennan ML, Penn MS, Van Lente F, Nambi V, Shishehbor MH, Aviles RJ, Goormastic M, Pepoy ML, McErlean ES, Topol EJ, Nissen SE, Hazen SL. Prognostic value of myeloperoxidase in patients with chest pain. N Engl J Med. 2003 Oct 23;349(17):1595-604

[1] Yu Jia, Dongze Li, Jing YuJing Yu at al. Prognostic value of interleukin-33, sST2, myeloperoxidase, and matrix metalloproteinase-9 in acute aortic dissection. Front. Cardiovasc. Med., 06 January 2023 Sec. Intensive Care Cardiovascular Medicine Volume 9 – 2022 | https://doi.org/10.3389/fcvm.2022.1084321

[1] Celine L. Hartman and David A. Ford. MPO (Myeloperoxidase) Caused Endothelial Dysfunction: Not So Positive It Is About the Bleach, It May Be a Fatal Attraction. Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology. 2015. Volume 38, Number 8

[1] Cheng D, Talib J, Stanley CP, Rashid I, Michaëlsson E, Lindstedt EL, Croft KD, Kettle AJ, Maghzal GJ, Stocker R. Inhibition of MPO (Myeloperoxidase) Attenuates Endothelial Dysfunction in Mouse Models of Vascular Inflammation and Atherosclerosis. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2019 Jul;39(7):1448-1457

[1] Simon Geissen, Simon Braumann, Joana Adler at al. Inhibition of myeloperoxidase to treat left ventricular dysfunction in non-ischaemic cardiomyopathy. European journal of Heart Failure. 30 August 2024. https://doi.org/10.1002/ejhf.3435

[1] Vera B.M. Peters, Friederike Matheis at al. Myeloperoxidase induces monocyte migration and activation after acute myocardial infarction. Front. Immunol., 26 April 2024 Sec. Inflammation Volume 15 – 2024 | https://doi.org/10.3389/fimmu.2024.1360700

[1] Zeller MWG, Wang C, Keliher EJ, Wojtkiewicz GR, Aguirre A, Maresca K, Su C, Buckbinder L, Wang J, Nahrendorf M, Chen JW. Myeloperoxidase PET Imaging Tracks Intracellular and Extracellular Treatment Changes in Experimental Myocardial Infarction. Int J Mol Sci. 2023 Mar 16;24(6):5704

[1] Lugrin, J., Parapanov, R., Milano, G. et al. The systemic deletion of interleukin-1α reduces myocardial inflammation and attenuates ventricular remodeling in murine myocardial infarction. Sci Rep 13, 4006 (2023)

[1] Lee, W.E.; Genetzakis, E.; Barsha, G.; Vescovi, J.; Mifsud, C.; Vernon, S.T.; Nguyen, T.V.; Gray, M.P.; Grieve, S.M.; Figtree, G.A. Expression of Myeloperoxidase in Patient-Derived Endothelial Colony-Forming Cells—Associations with Coronary Artery Disease and Mitochondrial Function. Biomolecules 2024, 14, 1308.

[1] Baldus S, Heitzer T, Eiserich JP, et al. "Myeloperoxidase enhances nitric oxide catabolism during myocardial ischemia and reperfusion." Free Radic Biol Med., 2004; 37(6):902–911

[1] Sinning C, Schnabel R, Peacock WF. " Up-and-coming markers: myeloperoxidase, a novel biomarker test for heart failure and acute coronary syndrome application?" Congest Heart Fail., 2008 Jul-Aug;14(4 Suppl 1):46-8

[1] Askari AT, Brennan ML, Zhou X, et al. " Myeloperoxidase and plasminogen activator inhibitor 1 play a central role in ventricular remodeling after myocardial infarction. & quot; Exp Med., 2003; 197(5): 615–624

[1] Baldus S, Rudolph V, Roiss M, et al. " Heparins increase endothelial nitric oxide bioavailability by liberating vessel- immo-bilized myeloperoxidase. & quot; Circulation, 2006; 113(15):1871–1878

[1] Scharnagl H, Kleber ME, Genser B, Kickmaier S, Renner W, Weihrauch G, Grammer T, Rossmann C, Winkelmann BR, Boehm BO, Sattler W, März W, Malle E. Association of myeloperoxidase with total and cardiovascular mortality in individuals undergoing coronary angiography–the LURIC study. Int J Cardiol. 2014 Jun 1;174(1):96-105. doi: 10.1016/j.ijcard.2014.03.168. Epub 2014 Apr 3. PMID: 24746542; PMCID: PMC4045190

[1] Scharnagl H, Kleber ME, Genser B, Kickmaier S, Renner W, Weihrauch G, Grammer T, Rossmann C, Winkelmann BR, Boehm BO, Sattler W, März W, Malle E. Association of myeloperoxidase with total and cardiovascular mortality

[1] Jarolim P. Overview of cardiac markers in heart disease. Clin. Lab. Med. 2014 May; 34 (1). p. 1–14.

[1] Yin QS, Shi B, Dong L, Bi L. Comparative study of galectin-3 and B-type natriuretic peptide as biomarkers for the diagnosis of heart failure. J. Geriatr. Cardiol. 2014 may; 11(1). p. 79–82

[1] Jamieson, J.D.; Palade, G.E. Specific granules in atrial muscle cells. J. Cell Biol. 1964, 23, 151–172

[1] Della Corte, V.; Pacinella, G.; Todaro, F.; Pecoraro, R.; Tuttolomondo, A. The Natriuretic Peptide System: A Single Entity, Pleiotropic Effects. Int. J. Mol. Sci. 2023, 24, 9642

[1] McGrath, M.F.; Kuroski De Bold, M.L.; De Bold, A.J. The endocrine function of the heart. Trends Endocrinol. Metab. 2005, 16, 469–477

[1] Clerico, A. Pathophysiological and clinical relevance of circulating levels of cardiac natriuretic hormones: Are they merely markers of cardiac disease? Clin. Chem. Lab. Med. 2002, 40, 752–760

[1] Cao Z, Jia Y, Zhu B. BNP and NT-proBNP as Diagnostic Biomarkers for Cardiac Dysfunction in Both Clinical and Forensic Medicine. Int J Mol Sci. 2019 Apr 12; 20(8):1820

[1] D.A. Pascual-Figal, A. Lax, M.T. Perez-Martinez, M.D.C. Asensio-Lopez, J. Sanchez-Mas. Clinical relevance of sST2 in cardiac diseases. Clin Chem Lab Med. (2016), 54 pp. 29-35

[1] D.A. Pascual-Figal, J.L. Januzzi. The Biology of ST2: The International ST2 Consensus Panel. Am J Cardiol. (2015), 115 pp. 3B-7B

[1] A. Lax, J. Sanchez-Mas, M.C. Asensio-Lopez, et al. Mineralocorticoid receptor antagonists modulate galectin-3 and interleukin-33/ST2 signaling in left ventricular systolic dysfunction after acute myocardial infarction. JACC Heart Fail., (2015), 3 pp. 50-58

[1] Zhang Y, Zhang L, Chen Z. Effect of combining sST2/HDL-C ratio with risk factors of coronary heart disease on the detection of angina pectoris in Chinese: a retrospective observational study. Cardiovasc Diagn Ther. 2023; 13: 345–54.

[1] Luo G, Qian Y, Sheng X, Sun J, Wu Z, Liao F, et al. Elevated serum levels of soluble ST2 are associated with plaque vulnerability in patients with non-ST-elevation acute coronary syndrome. Front Cardiovasc Med. 2021; 8:688522.

[1] Ikeda, S. Is soluble ST2 an useful biomarker for early diagnosis of coronary atherosclerosis? Hypertens Res 48, 839–841 (2025)